Risk unsuru en yüksek sektörlerden bir hangisi derseniz, ilk akla gelecek sektörlerden biridir madencilik ve bunu tüm maden işletmeleri bilir… Arama aşamasından kazı ve üretime, kritik makine ve ekipman tedariğinden devreye almaya, makine kaynağı ve insan değişkenlerine madenciliğin pek çok aşamasında dikkat ve titizlikle yol alınmalıdır. Ama eğer söz konusu olan madenin verimliliğini artırmak diyorsanız, bunun daha da riskli olduğunu söyleyebilirim.

Bu noktada, verimliliği artırmak için öncelikle cevaplarını bilmeniz gereken bazı sorular var… İşte, bu sorulardan ilk 5’i… Bu soruları cevaplayarak verimliliği artırma yoluna çıkabiliriz.

1- İşletilebilir Maden Tenörü ve Rezerv miktarı nedir? Verimlilik deyince tabii ki aklımıza üretim miktarı geliyor… Üretim miktarı, madencilik projelerinin karlılık düzeyini etkileyen en önemli faktörlerden birisi. Maden projelerinin karlılığını etkileyen proje maliyetleri, sınır tenör ve rezerv miktarıyla ilişkili olarak yıllık üretim miktarı tarafından belirlenir. İşletilebilir maden tenörü ve rezerv miktarını bilmek, verimliliği artırmak için yapılacak çalışmaları etkileyecek en önemli unsurlardan ilki.

2- Maden rezervinin değişen ekonomik koşullara göre optimum değerlendirilmesi nedir?

Maden rezervinin verimliliği artırma prosesleri düşünülürken sorulması gereken bir soru da değişen ekonomik koşulların ve maden rezervinin bu koşullardaki optimum değerlendirilmesinin nasıl olacağıdır. Madenlerin hemen hemen tümünde verimliliği artırma çalışmaları iş hacimlerindeki büyüme ve değişen ekonomik koşullar nedeniyle hedeflenen sonuçları yaratamamıştır.

3- Gang mineralin kimyasal ve fiziksel özellikleri nedir?

Madende cevher kütleleri içerisinde bulunan, fakat ekonomik olarak değerlendirilmesi mümkün olmayan gang minarelinin kimyasal ve fiziksel özelliklerinin bilinmesi verimliliği artırma çalışmalarını etkileyecek unsurlardan biri. Gang mineralinin kimyasal ve fiziksel özelliklerinin bilinmesi sayesinde cevherin gang mineralinden ayrılması için özel prosesler geliştirilebilir.

4- Kullanılması gereken zenginleştirme yöntemleri ve teknolojisi nedir?

Madencilikte verimliliği artırmak için zenginleştirme yöntemleri ve teknolojisi de düşünülmelidir. Zenginleştirme yöntemi madendeki değerli ve değersiz tüm minerallerin cinsine, fiziksel, kimyasal, fizikokimyasal özelliklerindeki farklılıklara ve boyut dağılımlarına bakılarak seçilmelidir.

5- Yöntemlerin üretim maliyetlerine olumlu etkisi nedir?

Daha önce de yazdığımız gibi verimlilik artırmada maliyetin önemli bir unsur olduğunu tekrarlayarak, seçilen yöntem veya yöntemlerin maliyeti nasıl etkilediği, etkiliyorsa olumlu etkisinin olup olmadığı göz önünde bulundurulmalıdır.

Madencilikte verimliliği artırmak sıkça talep edilen bir durum olsa da belli çalışmalar yapılmadan, prosesler oluşturulmadan yola çıkılmamalıdır.